Om déze redenen is Gen Z de meest perfectionistische generatie ooit

Gen Z: een perfectionistische generatie

Wij zijn generatie Z, geboren tussen 1996 en 2012, en we zijn opgegroeid met de overtuiging dat alles maakbaar is. Dat succes of falen volledig afhangt van jouw eigen inzet. Dat jij de ondernemer bent van je eigen leven, en dat als het niet lukt, jij degene bent die iets verkeerd heeft gedaan. Het klinkt als motivatie, maar voor veel van ons voelt het inmiddels meer als enorme pressure.

Gen Z betaalt de prijs

Psycholoog Jos Ahlers, die meerdere boeken schreef over onze generatie, omschrijft ons als pragmatisch en hardwerkend. Aanpakken en gewoon doen. En dat klopt ergens wel: we zijn namelijk niet de generatie die bij de pakken neer gaat zitten. Maar die drive heeft ook een keerzijde die we niet altijd hardop benoemen. Het heeft namelijk nogal effect op onze mentale gezondheid.

We zijn opgegroeid in een wereld die absoluut niet stabiel was. Terrorismedreiging na 9/11, de financiële crisis van 2008 die als een olievlek over de wereld trok, klimaatangst, en dan ook nog een pandemie precies op het moment dat wij onze twintigers in zouden gaan. Oftewel: een constante stroom van slecht nieuws. En dat heeft impact! Het geeft een gevoel van onzekerheid en zorgt ervoor dat wij continu bezig zijn met de beste uitgangspositie creëren. We proberen direct de juiste keuzes te maken op het gebied van studie en werk, want misschien wordt de wereld er morgen niet beter op en je kunt maar beter voorbereid zijn.

Falen voelt als schande

Op zich begrijpelijk. Maar de Vlaamse hoogleraar psychologie Paul Verhaeghe zegt iets belangrijks: ons wordt wijsgemaakt dat alles afhangt van onze eigen inspanning, en als je zo denkt, heeft het vaak juist een minder goed effect. Falen voelt op dat moment namelijk als een schande én volledig als je eigen schuld.

Veel mensen van onze generatie, en dan vooral vrouwen, weten precies hoe dat voelt. Niet per se het falen zelf, maar dat gevoel dat je iets hebt laten vallen wat je nooit had mogen laten vallen. Toch vertelt psychiater Floortje Scheepers dat je juist van vallen en opstaan het meeste leert en dat je karakter er sterk van wordt. Ergens zijn wij die les misgelopen, mede doordat onze ouders, met de beste bedoelingen, veel obstakels voor ons hebben weggepoetst.

De generatie met schuld

Alsof dat allemaal nog niet genoeg is, zijn wij ook nog eens de eerste generatie die bijna allemaal met een flinke schuld het ‘volwassen leven’ ingaat. Wij zijn de eerste generatie zonder basisbeurs. Een flinke druk die ook nog boven ons hoofd hangt en je raadt het al: onze mentale gezondheid betaalt de rekening.

Laten we eerlijk zijn

Wij zijn de generatie die mentale gezondheid bespreekbaar heeft gemaakt. Die therapie normaal vindt, die openlijk praat over angst en burn-out en de huisarts belt zonder schaamte. Dat is iets om trots op te zijn. Maar ergens zitten we tegelijkertijd vast in hetzelfde patroon dat ons zo moe maakt. We praten erover, maar we stoppen niet met pushen.

Misschien is het radicaalste wat wij kunnen doen niet nóg een routine bouwen of nóg een doel stellen, maar gewoon eens ophouden met geloven dat onze waarde zit in wat we presteren. Dat rusten geen falen is. Dat een zeven een prima cijfer is. Dat jij genoeg bent, ook als je agenda een keer leeg blijft. Lees ook: Ligt de lat te hoog? Zo ga je om met prestatiedruk van je ouders