Even niks doen? Dit is waarom je brein daar juist blij van wordt

Je hoofd heeft een dagdroomstand (en die heeft ‘ie nodig!)

Hoogleraar cognitieve psychologie Stefan van der Stigchel legt uit dat je brein zodra je even niks doet automatisch overschakelt naar een andere stand. Niet die gefocuste concentratiemodus waarbij je een taak uitvoert, maar een soort resetknop Hij noemt het de dagdroomstand, en in die stand gebeuren eigenlijk de beste dingen.

Even niksen? Je concentratie laadt op en je wordt er creatiever van. Je gaat bijvoorbeeld nadenken over dingen die je al een tijdje voor je uitschuift. En weet je waarom al je beste ideeën onder de douche komen? Dat is geen toeval. Dat is je brein dat doorwerkt op het moment dat jij even stopt!

Maar waarom voelt het dan zo awkward?

Niks doen voelt vaak een beetje ongemakkelijk. Niet omdat we het niet kunnen, maar omdat we dan ineens zijn met onze eigen gedachten. En die gedachten kunnen je soms helemaal gek maken.

In die stille momenten poppen ineens al die dingen op die je de hele dag netjes hebt weggedrukt. De onzekerheid. Dat ene gesprek dat je maar blijft herhalen in je hoofd. De keuzes waar je nog niet uit bent. En dus pakken we lekker onze telefoon, want scrollen is makkelijker dan niks doen en voelen.

Dagdromen, niksen en piekeren

Psycholoog Ernst Koster noemt dagdromen zelfs de mentale agenda van je brein. Een derde tot de helft van onze gedachten bestaat al uit dagdromen. Je doet het dus sowieso al, zonder het zo te noemen. Je denkt namelijk vooruit, je verwerkt dingen. Zo bereid je je voor op wat nog komt.

Wel één ding om op te letten: het verschil tussen dagdromen en piekeren. Dagdromen is verwerken en vooruitkijken. Piekeren is blijven hangen in zelfkritiek en rondjes draaien zonder ergens uit te komen. Je voelt het verschil van binnen. Zijn het positieve of neutrale gedachten? Of zit je vast in een negatieve spiraal?

En nee, Netflix telt niet als niksen

Netflix kijken is geen niks doen. Helaas. Ook op je telefoon zitten is geen niks doen. Het zijn gewoon andere prikkels, andere input, andere dingen die je aandacht opeisen. Echte rust voor je brein? Dat is wandelen zonder podcast en een kopje koffie drinken zonder te scrollen. Ook uit het raam staren zonder muziek in je oren is een perfect voorbeeld van niksen.

Zó begin je met niksen

Je hoeft geen meditatieretreat te boeken of je hele leven om te gooien. Van der Stigchel zegt dat een paar minuten per dag al genoeg is. Even naar buiten kijken tussen twee Zoom-calls in, een ommetje lopen zonder muziek. You got this!

Het voelt in het begin waarschijnlijk een beetje saai en onwennig, maar dat ongemak is eigenlijk een goed teken. Het betekent dat je brein eindelijk de ruimte krijgt om bij te komen. En die ideeën die je al een tijdje niet meer hebt gehad? Ze komen echt wel weer (hoogstwaarschijnlijk gewoon onder de douche). Lees ook: Hoe je een momentje voor jezelf kunt pakken wanneer het wat te veel wordt