Is het toeval dat je ongesteld wordt bij volle maan?

Waarom denken we eigenlijk dat de maan invloed heeft op onze menstruatiecyclus?

Laten we beginnen met de vraag waarom we überhaupt denken dat dit verband tussen onze menstruatiecyclus en de maan zou kunnen bestaan. Want als je er goed over nadenkt klinkt het eigenlijk best logisch en solide.

Het interessante is dat het woord menstruatie afkomstig is van het Latijnse woord mensis. Dit betekent letterlijk maand. Het gaat hier specifiek om een maan maand. In het Nederlands gebruiken we ook termen als maandstonden en maantijd. Dit laat zien dat mensen door de eeuwen heen al een verbinding legden tussen deze twee natuurlijke cycli.

Wanneer je naar de cijfers kijkt wordt het verhaal nog interessanter. De gemiddelde menstruatiecyclus duurt ongeveer 28 tot 29 dagen. De cyclus van de maan van nieuwe maan naar nieuwe maan duurt ook precies 29 dagen en 12 uur. Deze opvallende overeenkomst in duur lijkt misschien wel heel toevallig. Maar het is ook precies deze gelijkenis die mensen al eeuwenlang aan het denken zet.

Ben ik een goddess?

De oude Grieken waren er heilig van overtuigd dat vrouwen hun grootste kracht kregen wanneer hun cyclus perfect synchroon liep met de fasen van de maan. Het idee was dat nieuwe maan samenviel met menstruatie en volle maan met ovulatie. Als dit klopte voor jou was je eigenlijk een soort goddess met een speciale kosmische connectie.

Zelfs Charles Darwin had een fascinerende theorie hierover. Ja, die beroemde Darwin van de evolutietheorie. Hij dacht namelijk dat het een overblijfsel zou kunnen zijn uit de tijd dat al het leven op aarde zich in of rondom de zee bevond. Veel zeedieren stemmen hun voortplanting namelijk af op de getijden. Die worden weer veroorzaakt door de aantrekkingskracht van de maan.

Wat zegt de wetenschap over het verband tussen de maan en je menstruatiecyclus?

Hier komt echter het moment waarop we toch even naar de wetenschap moeten luisteren. De grootste analyse die ooit is uitgevoerd op dit gebied onderzocht maar liefst 7,5 miljoen menstruatiecycli. Deze kwamen van 1,5 miljoen mensen die een periode-tracking app gebruikten. De conclusie? Je kunt niet je klok gelijkzetten op de relatie tussen de maanfasen en wanneer je menstrueert.

Waarom niet? Nou, simpel gezegd: lang niet iedereen heeft een menstruatiecyclus van precies 29 dagen zoals de maancyclus. Alles tussen de 21 en 35 dagen wordt beschouwd als een volkomen normale en gezonde cyclus. Daarnaast kan je menstruatie zelf ook flink verschillen in duur. Want de ene persoon is na 2 dagen alweer klaar terwijl een ander 8 dagen menstrueert.

Er bestaat gewoon zoveel natuurlijke variatie in menstruatiecycli. Het is super onwaarschijnlijk dat we allemaal netjes in het ritme van de maan zouden menstrueren. Het zou vergelijkbaar zijn met verwachten dat iedereen op dezelfde dag jarig is omdat de aarde ook een cyclus heeft.

De overgrote meerderheid van wetenschappelijke studies vindt dan ook helemaal geen statistisch significant verband. Er is geen bewijs voor een link tussen wat de maan doet en wanneer jij je menstruatiecup moet legen. Teleurstellend misschien, maar eigenlijk niet zo heel verrassend wanneer je de biologische feiten bekijkt.

Zijn er dan helemaal geen onderzoeken die iets interessants hebben gevonden?

Voordat je denkt dat dit artikel gewoon één grote vibe-killer is, is het goed om te weten dat er wel degelijk een paar kleinere wetenschappelijke studies zijn. Die hebben iets interessants ontdekt.

Een fascinerend onderzoek van een Universiteit in Tokyo vond geen direct verband tussen menstruatie en de maanfase. Op zich bevestigt dat de eerdere grote studies. Maar ze ontdekten wel iets anders. Vrouwen die rond de volle maan menstrueerden, sliepen in de maand daarop beter. Dit gold niet voor vrouwen die rond de nieuwe maan ongesteld werden.

De theorie? Het heldere maanlicht tijdens de volle maan heeft mogelijk een gunstige invloed op onze biologische ritmes. Daarmee indirect ook op onze slaapkwaliteit.

Oke, en is er meer?

Ja! Daarnaast was er ook een onderzoek van de Universiteit in Munich dat behoorlijk interessant was. De Duitse onderzoekers keken naar 22 vrouwen die jarenlang hun menstruatie nauwkeurig hadden bijgehouden. Gemiddeld ongeveer 15 jaar per persoon.

Bij jongere vrouwen onder de 35 jaar zagen ze een opvallende trend. Hun menstruatie begon vaker dan gemiddeld rond volle of nieuwe maan.

De verklaring? Jongere vrouwen hebben over het algemeen langere en regelmatigere menstruatiecycli dan vrouwen boven de 35 jaar. Daardoor is de kans op synchronisatie met de maancyclus misschien iets groter. Maar vergeet niet: dit ging om slechts 22 vrouwen. Je kunt daar echt niet wereldwijde conclusies aan verbinden.

Heeft kunstlicht de natuurlijke connectie tussen maan en menstruatie verbroken?

Dit is eigenlijk het punt waarop het verhaal wat dieper gaat. Datzelfde onderzoek van de Universiteit in Munich ontdekte namelijk nog iets bijzonders. Mensen die veel werden blootgesteld aan kunstlicht tijdens de nachtelijke uren, vertoonden aanzienlijk minder synchronisatie met de maanfasen. Mogelijk, misschien.

Wanneer je hier even goed over nadenkt, begint dit eigenlijk best veel logica te krijgen. In vroegere tijden was er nog geen Instagram om tot drie uur ‘s nachts doorheen te scrollen. De maan was letterlijk de enige natuurlijke lichtbron tijdens de nacht. Dat heldere maanlicht bij volle maan had waarschijnlijk wel degelijk invloed op wanneer mensen wakker werden of juist lekker doorslepen.

In onze moderne tijd? We zitten tot diep in de nacht op onze smartphones te scrollen. Ook hebben overal verlichting aanstaan. We drinken koffie om tien uur ‘s avonds. En we slapen door het constante geruis van onze airconditioning heen. Ons hele dag-nachtritme wordt beïnvloed door zoveel verschillende factoren. Die hebben werkelijk niets te maken hebben met natuurlijke cycli.

En anticonceptie dan?

Ook anticonceptie speelt een belangrijke rol in dit verhaal. Zo regelen je spiraal en dat staafje in je arm je menstruatiecyclus gewoon volledig kunstmatig door middel van hormonen. Die geeft werkelijk geen enkele aandacht aan wat de maan aan het doen is.

Dus misschien bestond er in het verleden wel een bepaalde biologische connectie. Toen mensen veel meer in harmonie leefden met natuurlijke lichtbronnen. Die is nu gewoon volledig verdwenen door onze moderne levensstijl.

Waarom voelt de connectie met de maan dan toch zo betekenisvol?

Ook al komt de wetenschap met studies die zeggen dat er waarschijnlijk geen direct verband bestaat. Dat betekent absoluut niet dat het geen persoonlijke waarde kan hebben. Sommige vrouwen vinden het wel fijn om aandacht te besteden aan de maanfasen in relatie tot hun eigen menstruatiecyclus.

Zo komen er over de hele wereld mensen regelmatig samen in zogenaamde maancirkels tijdens volle of nieuwe maan. Zij halen daar enorm veel kracht en verbinding uit. De maan heeft gewoon iets magisch dat ons als mensen al duizenden jaren fascineert. En misschien is dat ook volkomen oké en waardevol op zich. Lees ook: Dit is waarom je vaak migraine hebt tijdens je menstruatie