Altijd maar ‘ja’ zeggen? Waar komt people pleasing eigenlijk vandaan?

Wat is people pleasing eigenlijk?

People pleasing gaat verder dan gewoon aardig zijn. Het betekent dat je constant de behoeften van anderen belangrijker vindt dan die van jezelf. Je vermijdt conflicten, zoekt goedkeuring en cijfert jezelf compleet weg. Het rare? Je merkt het vaak niet eens. Het voelt gewoon… normaal.

In het begin lijkt het ook best onschuldig. Je wilt gewoon aardig gevonden worden, niemand teleurstellen, niet vervelend zijn. Maar elke keer dat je ‘ja’ zegt uit verplichting, zeg je eigenlijk ‘nee’ tegen jezelf. En dat wordt op den duur best uitputtend.

Hier komt het vandaan

Let’s be real: people pleasing begint meestal al in je kindertijd. Kinderen die opgroeien in een onvoorspelbare of emotioneel moeilijke omgeving leren al snel: als ik maar aanvoel wat de volwassenen willen, ben ik veilig. Het wordt een soort overlevingsstrategie.

Misschien had jij super strenge ouders en kreeg je alleen aandacht als je braaf was. Of waren ze juist onvoorspelbaar, waardoor je constant op eieren liep. Dan leer je al jong: als ik maar lief doe, als ik maar help, als ik maar zorg dat iedereen blij is, krijg ik de liefde die ik nodig heb.

Vechten, vluchten of… pleasen?

Je kent vast de fight-or-flight reactie: vechten of vluchten bij gevaar. Maar er bestaat ook een derde optie die veel mensen niet kennen en veel people pleasers doen. Psychologen noemen het ‘fawning’ jezelf wegcijferen en doen wat de ander wil om een enge situatie te overleven.

Kinderen die dit ontwikkelen zijn niet zwak. Integendeel! Ze bedenken een slimme manier om met moeilijke situaties om te gaan. Het probleem is dat deze strategie blijft hangen als je volwassen bent, ook al heb je hem niet meer nodig.

Als liefde voorwaarden heeft

Een andere oorzaak van people pleasing? Opgroeien met voorwaardelijke liefde. Dat gebeurt wanneer je als kind leert dat je pas ‘goed genoeg’ bent als je aan bepaalde verwachtingen voldoet. Je eigen gevoelens en behoeften? Die doen er eigenlijk niet toe.

Het resultaat: je hebt een enorme behoefte om gezien te worden voor wie je écht bent. Als volwassene zoek je die erkenning dan constant bij vrienden, partners of collega’s. Je blijft jezelf bewijzen door altijd klaar te staan, in de hoop dat je dan eindelijk de waardering krijgt die je als kind niet hebt gekregen.

Ben jij een people pleaser?

Oké, tijd voor wat zelfreflectie. Herken jij jezelf hierin?

‘Nee’ zeggen? No way Zelfs als je uitgeput bent, zeg je toch ‘ja’ tegen dat extra project, die date, dat uitje waar je geen zin in hebt.

Je verontschuldigt je voor ALLES “Sorry dat ik besta” misschien niet letterlijk, maar je zegt wel ‘sorry’ voor dingen waar je niks aan kon doen. Je botst per ongeluk tegen iemand aan? Sorry. Iemand anders maakt een fout? Ook sorry.

Conflicten? Nee bedankt Meningsverschil met je bestie? Je slikt je echte mening in en zegt maar dat zij gelijk heeft. Want conflict voelt alsof je iemand kwijtraakt, en dat risico neem je niet.

Constant moe Al die energie die je steekt in het peilen van andermans gevoelens en jezelf aanpassen? Dat is letterlijk uitputtend. Een emotionele marathon, elke dag weer.

Je weet zelf niet eens meer wat je wilt “Wat wil jij eten vanavond?” of “Welke serie zullen we kijken?” dan freeze je compleet. Je bent zo gewend om mee te gaan met anderen dat je vergeten bent wat je zelf eigenlijk wilt.

De prijs van people pleasing

People pleasing lijkt onschuldig, maar de gevolgen zijn best heftig:

Je raakt jezelf kwijt Wie ben je eigenlijk nog als je alles doet voor anderen? Je eigen persoonlijkheid verdwijnt naar de achtergrond. En dan word je op een dag wakker en denk je: wacht, wie ben ik eigenlijk?

Je relaties worden scheef Vriendschappen werken het beste als beide mensen evenveel geven én nemen. Maar als jij altijd degene bent die geeft, ontstaat er een onbalans. Die irritatie die je soms voelt naar je vriendin die altijd maar neemt? Dat komt niet omdat zij egoïstisch is, maar omdat jíj nooit aangeeft wat jij nodig hebt.

Het leidt tot burn-out Je kunt niet eindeloos je eigen tank leegtrekken. Op een gegeven moment ben je compleet op. Veel people pleasers eindigen met burn-out klachten, angst of depressie.

De paradox

En hier komt het: door zo je best te doen om aardig gevonden te worden, bereik je vaak het tegenovergestelde. Mensen voelen aan dat je niet authentiek bent. Ze merken dat je jezelf wegcijfert, en dat nodigt niet uit tot respect. Grenzen stellen zorgt juist voor meer respect in relaties.

Hoe kom je ervan af?

Je hoeft niet van de ene op de andere dag compleet te veranderen. Begin klein: zeg één keer per week ‘nee’ tegen iets waar je geen zin in hebt. Of spreek je echte mening uit, ook al is die anders dan die van je vriendinnen. Baby steps zijn ook steps!

Wees lief voor jezelf

Erken dat je dit patroon hebt. En belangrijk: je hebt het niet omdat je zwak bent, maar omdat je als kind een slimme strategie ontwikkelde om jezelf te beschermen. Gun jezelf begrip en compassie. You deserve it.

Zoek hulp als het nodig is

Als people pleasing je écht in de weg zit, schaam je dan niet om hulp te zoeken. Er zijn psychologen die je kunnen helpen om weer aansluiting te vinden met je echte zelf.

You are enough

Het lastige aan people pleasing is dat het voortkomt uit iets moois: je vermogen om lief te hebben, te zorgen, anderen te begrijpen. Die eigenschappen zijn waardevol! Maar ze worden pas écht waardevol als je ze ook naar jezelf richt.

Jij bent net zo belangrijk als alle mensen om je heen. Je behoeften tellen. Je gevoelens zijn valide. En je mag ruimte innemen. De mensen die écht van je houden, willen de échte jou kennen, niet de versie die zich constant aanpast.

Dus de volgende keer dat iemand vraagt wat je wilt doen dit weekend? Neem een moment. Check in met jezelf. Wat wil JIJ? Want geloof ons: dat is het begin van iets moois. Lees ook: Deze kleine dingen doen alleen mensen die écht zelfverzekerd zijn