Wow! Zó hoog is de gemiddelde studieschuld in Nederland

Studeren werd ineens een stuk duurder

Studeren is tegenwoordig al allesbehalve goedkoop, maar een paar jaar geleden werd het voor sommige studenten nóg pittiger. In het collegejaar 2015/2016 werd de basisbeurs namelijk afgeschaft voor nieuwe studenten. In plaats van maandelijks een bedrag op je rekening te krijgen, werd het sociaal leenstelsel ingevoerd. Oftewel: studenten moesten geld lenen om hun studie en alles wat daarbij komt kijken te kunnen betalen.

En zoals je waarschijnlijk wel weet: geld lenen kost geld. Het geleende bedrag moet uiteindelijk worden terugbetaald en dat is voor sommige studenten een enorme som geworden. Daarom wordt deze groep ook wel de pechgeneratie genoemd. Door al dat lenen hebben veel studenten een flinke studieschuld opgebouwd. Bij sommigen gaat het zelfs om €50.000 of meer. Pretty intense.

De basisbeurs is terug

Gelukkig is na veel kritiek de basisbeurs weer teruggekomen. Studenten krijgen nu weer maandelijks een bedrag van de overheid. Voor hbo en wo krijgen thuiswonende studenten in 2026 €130,21 per maand en uitwonende studenten €324,52 per maand. Voor mbo-studenten gaat het om €107,26 per maand als je thuis woont en €350,03 per maand als je uitwonend bent.

Sounds like a win, right? En dat is het natuurlijk ook. Toch voelt het voor de studenten die nét buiten deze regeling vielen nog steeds zuur. Zij hebben jarenlang moeten lenen, terwijl nieuwe studenten weer een basisbeurs ontvangen.

Wat is de gemiddelde studieschuld in 2026?

De officiële cijfers over de gemiddelde studieschuld in 2026 zijn nog niet bekend. Die worden waarschijnlijk pas in 2027 gepubliceerd. Toch kunnen we op basis van de cijfers van de afgelopen jaren wel een goede schatting maken. In 2023 lag de gemiddelde studieschuld rond de €17.100 per persoon. In 2024 steeg dit naar ongeveer €17.800 en in 2025 kwam het gemiddelde uit op €18.200. Als die stijgende lijn doorzet, ligt de gemiddelde studieschuld in Nederland in 2026 waarschijnlijk rond de €18.500 tot €19.000. Dat is dus bijna twintigduizend euro. Pfoeh.

Steeds meer hoge studieschulden

Hoewel het gemiddelde al best hoog is, zegt dat natuurlijk niet alles. Er zijn namelijk grote verschillen tussen studenten. De ene student heeft maar een paar honderd euro geleend, terwijl de ander jarenlang maximaal heeft moeten lenen om rond te komen. In 2025 hadden ruim 146.000 mensen een studieschuld van minstens €50.000. Ook waren er meer dan 3.000 mensen met een studieschuld van een ton of meer. Tegelijkertijd had bijna de helft van de mensen met een studieschuld minder dan €10.000 openstaan. De verschillen zijn dus huge.

Is er compensatie voor de pechgeneratie?

Studenten die de basisbeurs hebben gemist, kunnen recht hebben op een financiële tegemoetkoming. Dit geldt voor studenten die tussen 2015 en 2023 onder het leenstelsel studeerden, minimaal twaalf maanden recht hadden op een prestatiebeurs en binnen tien jaar hun diploma halen of hebben gehaald.

Hoeveel je krijgt, hangt af van het aantal maanden dat je hier recht op had. Haalde je je diploma in 2025 of eerder? Dan krijg je € 34,17 per maand. Behaal je je diploma in 2026? Dan is dat € 35,31 per maand. Voor maximaal vier jaar komt dat neer op € 1.640,16 of € 1.694,88. Niet superveel, maar alle beetjes helpen natuurlijk.

Studeren blijft een duur

Studeren is dus zeker een van de leukste tijden van je leven, maar goedkoop is het niet. Toch levert die periode vaak ook veel op, want je leert jezelf beter kennen, bouwt aan je toekomst en doet ervaringen op waar je de rest van je leven iets aan hebt. De basisbeurs helpt daar gelukkig weer een beetje bij, al is het altijd slim om een beetje op je geld te letten. Niet waar? Lees ook: Eerste baan scoren? In deze sectoren heb je de beste kans