Je hebt het toch verdiend?
Je kent het scenario ongetwijfeld uit eigen ervaring! Je hebt een vreselijk lange werkdag achter de rug, de treinrit terug naar huis was een beproeving en je humeur bevindt zich ergens rond het vriespunt. De enige logische pleister op de wond lijkt op dat moment een stevige dosis retail therapy.
Nog voor je goed en wel op de bank zit, scrol je gedachteloos door webshops en voor je het weet ligt er een peperdure cleanser in je digitale winkelmandje. Of wat dacht je van die leren laarzen die eigenlijk een veel te grote hap uit je maandsalaris nemen? Je schuift het schuldgevoel meteen terzijde met de bekende dooddoener: je hebt immers keihard gewerkt, dus je hebt het gewoon verdiend! Maar zonder dat we er erg in hebben, zijn al die goedbedoelde beloningen misschien wel onze grootste financiële downfall.
Wat is treatonomics?
Op sociale media is dit fenomeen inmiddels gebombardeerd tot een ware levensstijl onder de noemer treatonomics. Het idee erachter is even herkenbaar als psychologisch verklaarbaar. We trakteren onszelf regelmatig op iets tastbaars om dat snelle, vertrouwde shotje dopamine en directe voldoening te voelen.
In een tijd waarin grote mijlpalen — zoals een eigen koophuis, een stabiele toekomst of een verre droomreis — voor veel twintigers en dertigers mijlenver weg lijken, ontstaat er een gevoel van berusting. Als die reusachtige spaardoelen toch onbereikbaar aanvoelen, waarom zou je die vijftig euro dan niet direct uitgeven aan iets leuks dat wél binnen handbereik ligt? Eén enkele fluistering van treat yourself en al je zorgvuldig opgebouwde financiële discipline waait direct het raam uit…
Toch niet zo ontschuldig?
Op TikTok klinken inmiddels alarmerende geluiden: creators beweren dat treatonomics de ultieme vijand is van de financiële toekomst van jonge mensen. Dat klinkt natuurlijk lekker dramatisch voor het algoritme, maar er schuilt wel degelijk een pijnlijke kern van waarheid in.
Als je af en toe een matcha latte haalt bij je favoriete koffietentje of een mooie lipgloss meepakt die prima binnen je maandbudget past, is dat heus niet erg. Het gevaar zit ‘m in de herhaling en de sluipende gewoonte. Het wordt pas echt riskant op het moment dat je structureel stopt met sparen, omdat elke euro die overblijft linea recta opgaat aan sweet treats.
Focus op korte termijn
Volgens cijfers van het Nibud zijn jongeren bovendien van nature vaker gefocust op de korte termijn. Die havercappuccino van zes euro voelt immers lekker overzichtelijk en ongevaarlijk, vooral wanneer er de komende maanden geen acute grote rekeningen op de mat ploffen.
Maar daar blijft het zelden bij. Onze hersenen zijn meesters in het verleggen van grenzen. Voor je het weet praat je ook aanzienlijk grotere impulsaankopen goed met hetzelfde excuus: dat roodlichtmasker van honderden euro’s omdat je sollicitatiegesprek zo goed ging, of die designertas die eigenlijk ver boven je stand is, simpelweg omdat je een zware maand achter de rug hebt.
Treat yourself… sometimes
Betekent dit dat we onszelf helemaal niets meer mogen gunnen en op een houtje moeten bijten? Absoluut niet! Jezelf zo nu en dan verwennen na een pittige periode hoort bij het leven en maakt het leuk. De truc zit hem echter in de grens tussen oprecht genieten en financiële zelfsabotage. Het is oppassen geblazen zodra je jezelf er aan het einde van de maand op betrapt dat je stiekem geld van je spaarrekening terugboekt naar je lopende rekening om de boel recht te breien. De term treatonomics is misschien wat zwaar aangezet, maar even bewust stilstaan bij waar jouw persoonlijke grens ligt kan je op de lange termijn een hoop financiële katers besparen!
Lees ook: Last van impulsive shopping? Met deze 6 tips voorkom je dat je al je geld uitgeeft.
