Soms wil je de waarheid misschien helemaal niet horen
Eerlijkheid duurt het langst, klinkt natuurlijk heel leuk, totdat je partner ineens iets zegt wat je eigenlijk écht niet wilde weten. Denk aan de vraag of die nieuwe outfit je wel staat, of je partner iemand anders aantrekkelijk vindt of wat diegene werkelijk van je beste vriendin vindt. Een klein leugentje om bestwil voelt dan soms toch een stuk fijner.
En blijkbaar ben je daarin niet de enige. Onderzoekers Sebastian Wnęk en Katarzyna Cantarero onderzochten hoe tevreden mensen zijn in hun relatie en of dat invloed heeft op hoe graag ze de waarheid van hun partner willen horen. Hun opvallende conclusie? Hoe minder tevreden iemand was over de relatie, hoe iets groter de voorkeur voor een leugen werd.
Mensen in minder gelukkige relaties kiezen vaker voor een leugen
Voor het onderzoek werden 672 mensen uit Polen ondervraagd die minimaal een jaar een romantische relatie hadden. Zij kregen verschillende situaties voorgelegd waarin hun partner óf eerlijk kon antwoorden, óf kon liegen. Daarbij maakten de onderzoekers onderscheid tussen twee soorten leugens.
Zo waren er zogenaamde prosocial lies: leugentjes die vooral bedoeld zijn om de gevoelens van de ander te beschermen. Denk aan je vriend die zegt dat je nieuwe kapsel superleuk staat, terwijl hij het stiekem iets minder geslaagd vindt. Daarnaast waren er egoïstische leugens, waarbij je partner vooral liegt om zichzelf ergens uit te redden. De deelnemers moesten vervolgens aangeven welk antwoord ze liever van hun partner zouden horen: de waarheid of de leugen.
Een leugentje om bestwil scoort duidelijk beter
Heel verrassend is het misschien niet, maar deelnemers vonden een leugentje om bestwil over het algemeen acceptabeler dan een leugen waar hun partner vooral zelf voordeel van had. Toch zagen de onderzoekers nog iets opvallends.
Mensen die minder tevreden waren over hun relatie kozen namelijk iets vaker voor beide soorten leugens. Ook zagen zij de harde waarheid vaker als iets wat schadelijk zou kunnen zijn voor hun relatie. Vooral wanneer iemand dacht dat eerlijkheid tot ruzie, pijn of problemen kon leiden, leek een leugentje aantrekkelijker te worden.
Waarom zou je liever voorgelogen willen worden?
Volgens de onderzoekers kan dit te maken hebben met zogenaamde ‘positive illusions’. Daarbij zie je je partner of relatie nét iets positiever dan de werkelijkheid misschien is. En dat doen we waarschijnlijk allemaal weleens.
Zo’n positief beeld kan ervoor zorgen dat je je veiliger voelt in je relatie en minder snel conflicten hebt. Een klein leugentje kan dat beeld in stand houden. Zeker wanneer je bang bent dat de waarheid voor nog meer spanning zorgt, kan het soms makkelijker voelen om gewoon te horen wat je wilt horen. Dat betekent trouwens niet meteen dat liegen ineens dé oplossing is voor een slechte relatie. Integendeel: in relaties waarin mensen juist erg tevreden waren, was er minder behoefte aan dit soort leugentjes.
Betekent dit dat je relatie slecht is als je soms liever een leugen hoort?
No worries, je hoeft niet meteen aan je complete relatie te twijfelen omdat je liever hoort dat je nieuwe broek geweldig staat. Het onderzoek laat alleen een verband zien tussen minder tevreden zijn in je relatie en een grotere voorkeur voor leugens. De onderzoekers kunnen dus niet zeggen dat het één automatisch het ander veroorzaakt.
Bovendien is er natuurlijk een behoorlijk verschil tussen een onschuldig leugentje om je gevoelens te sparen en je partner die liegt over iets belangrijks. Maar het onderzoek laat wel mooi zien dat eerlijkheid in een relatie blijkbaar niet altijd zo zwart-wit is als we denken. Soms willen we de waarheid, en soms horen we misschien toch liever: “Nee schat, natuurlijk staat die outfit je fantastisch.”
Lees ook: Iedereen zegt ‘If he wanted to, he would’, maar klopt dat wel?
